دامپزشک اصفهان

استاندارد جهاني ISO 22000

ايمني غذا وابسته به بروز مخاطرات بيماري‌زايي غذايي در هنگام مصرف مي‌باشد. کنترل کافي و مناسب در طول زنجيره غذايي امري ضروري بنظر مي‌رسد. چرا که در هرمرحله از زنجيره غذايي ممکن است مخاطرات ايمني غذا رخ دهد. لذا رسيدن به ايمني غذا بايستي با تلاش همه گير طرفهاي زنجيره غذا صورت پذيرد. بکارگيري اين استاندارد به سازمانهايي که در رده‌هاي مختلف زنجيره غذايي قرار دارند کمک مي‌کند که بتوانند مخاطرات موجود در سيستم خود را شناسايي و کنترل نمايند. اين استاندارد مجموعه ترکيبي موثري را جهت حصول اطمينان از ايمني غذا در طول زنجيره غذايي ايجاد مي‌نمايد که عناصر کليدي آنها شامل ارتباط متقابل، سيستم مديريت، برنامه‌هاي پيشنهادي و اصول HACCP مي‌باشد.

دامنه کاربرد:

کليه سازمانها در محدوده زنجيره غذايي شامل توليدکنندگان مواد اوليه در کارخانه‌هاي توليد مواد غذايي و خوراک دام، عوامل درگير با حمل و نقل و انبارش، فروشگاه‌هاي خرده فروشي و تامين کنندگان خدمات مرتبط با غذا نظيرخدمات بسته‌بندي و ... مي‌توانند از اين استاندارد بهره جويند. اين استاندارد يکي از تخصصي ترين استانداردهاي مديريت کيفيت در صنايع غذائي در جهان مي باشد که در اول سپتامبر 2005 توسط کليه ISO/TC34   تدوين و ابلاغ شد. اين استاندارد قابليت پياده سازي در سراسر زنجيره تأمين مواد غذائي از توليد در مزرعه  و يا مراکز نگهداري دام و طيور تا ماشين آلات صنايع غذائي، کارخانجات توليد مواد غذائي ، صنايع بسته بندي، غذاي دام و طيور شرکتهاي پخش مواد غذائي، سوپر مارکتها و... را دارد. از مزاياي آن ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:

     1- جهاني بودن

     2- تخصصي بودن

     3- روشن بودن الزامات و داشتن راهنماهاي لازم مانند, ISO22004:2005    و     ISO22005:2005   

     4- در نظر گرفتن الزامات قانوني

     5- همه جانبه نگري

     6- شامل بودن کليه الزامات  HACCP ، قابليت اثبات تعهد مديريت به ايمني محصول در موقع  ايجاد مشکل قانوني اشاره نمود. 

کدکس

کدکس عبارت است از جمع آوري وتطبيق بين المللي استاندارد هاي مواد غذايي و ارايه آن به شکل واحد.

تعريف کدکس 

کدکس در لغت بمعناي آيين نامه،مقررات،نشانه و آليمانتاريوس به معناي مواد غذايي مي باشد. کدکس عبارت است از جمع آوري وتطبيق بين المللي استاندارد هاي مواد غذايي و ارايه آن به شکل واحد.

تاريخچه تشکيل کميسون کدکس غذايي

در يازدهمين کنفرانس FAOدر ۱۹۶۱ و شانزدهمين اجلاس جهاني WHOدر ۱۹۶۳تشکيلات جديدي تحت عنوان کميسيمون آيين نامه مواد غذايي  “Codex Alimentarius Commission”به منظور اجراي استانداردهاي مشترک FAO/WHOدر زمينه مواد غذايي به وجود آمد. در حال حاضر ۱۷۲ کشور عضو کدکس مي باشند.

اهداف کميسيون کدکس غذايي

      -  حفظ منافع و بهداشت مصرف کنندگان

     - تسهيل روابط تجاري و هماهنگ شدن اقدامات انجام شده در زمينه مواد غذايي

     - هماهنگ نمودن کليه فعاليتهاي استاندارد مواد غذايي در بخشهاي دولتي و غير دولتي

     -  تعيين اولويت و ارائه راهنماييهاي لارم در زمينه پيش نويسهاي استاندارد با کمک سازمانهاي ذينفع

    - نهايي نمودن استانداردها و انتشار آنها به صورت مقررات و يا codexدر قالب استانداردهاي منطقه اي يا بين المللي و تکميل و اصلاح                                                                            

      -   استانداردها پس از بررسي هاي مناسب و لازم.

روش تدوين استانداردهاي کدکس

۱ـ روش معمولي: داراي ۸ مرحله (step)است که کشور هاي عضو در مراحل ۳،۶ و ۸ نظرات خود را اعلام مي نمايند.

۲ـ روش سريع:  داراي ۵ مرحله است که کشورهاي عضو نظرات خود را در مراحل ۳ و ۵ اعلام مي نمايند.

چهارچوب استانداردهاي کدکس مواد غذايي

۱ـ نام استاندارد ۲ ـ دامنه کاربرد  ۳ـ تعريف  ۴ـ ترکيبات اصلي تشکيل دهنده و عوامل کيفيتي  ۵ ـ افزودني ها  ۶ ـ ‎آلاينده ها   ۷ـ ويژگيهاي   بهداشتي   8 ـ وزن و اندازه        ۹ـ برچسب گذاري    ۱۰ـ روش آزمون و نمونه گيري

ساختار تشکيلات کدکس بين المللي

کميسيون کدکس مواد غذاييC.A.Cشامل(دبير خانه و کميته اجرايي) و کميته اجرايي شامل(کميته هاي منطقه اي،کميته هاي اجرايي بين دولتي،کميته محصولات مواد غذايي،کميته موضوعات عمومي)

کميته موضوعات عمومي(۹ کميته فني)

۱ـ باقيمانده آفت کشها ۲ـ سيستم بازرسي و صدور گواهينامه براي مواد غذايي وارداتي و صادراتي ۳ـ باقيمانده داروهاي دامي ۴ـ تغذيه و رژيمهاي ويژه غذايي  ۵ ـ برچسب گذاري مواد غذايي ۶ـ روشهاي آزمون و نمونه برداري ۷ـ اصول کلي  ۸ ـ افزودنيها و آلاينده هاي مواد غذايي 9- بهداشت مواد غذايي.

کميته محصولات مواد غذايي (11 کميته فني)

۱ـ ميوه ها و سبزيهاي فراوري شده ۲ـ ميوه ها و سبزيجات تازه ۳ـ چربيها و روغنها ۴ـ فراورده هاي کاکائو و شکلات ۵ـ شکر ۶ـ شير و فراورده هاي آن ۷ـ آبهاي معدني طبيعي ۸ـ ماهي و فراورده هاي شيلاتي ۹ـ بهداشت گوشت ۱۰ـ غلات ،حبوبات وبقولات ۱۱ـ پروتينهاي گياهي

کميته هاي اجرايي بين دولتي (۳ کميته فني)

۱ـ غذاهاي حاصل از بيوتکنولوژي(ژاپن) ۲ـ خوراک دام(دانمارک) ۳ـ آبميوه ها و سبزيها(برزيل)

کميته هاي منطقه اي (۶ کميته فني)

۱ـ آسيا(کره)۲ـ آفريقا(مراکش) ۳ـ اروپا(جمهوري اسلواکي) ۴ـ خاور نزديک(اردن) ۵ـ آمريکاي لاتين(آرژانتين) ۶ـ آمريکاي شمالي و اقيانوسيه(ساموآ).